logistiek en zorg
Zorglogistiek, the third way?
Zorglogistiek is misschien wel een van de nuttigste vernieuwingen binnen de zorgsector. De zorg moet, om efficiënte en effectieve resultaten te behalen goed georganiseerd zijn, juist als geld en capaciteiten beperkende factoren zijn.
Met zorglogistiek is het mogelijk om met een minimale procesverandering snel en indrukwekkende resultaten te verkrijgen. Dit leidt ertoe dat alle betrokkenen (medewerkers uit het veld als ook bestuursorganen) binnen de zorg gemotiveerd zijn om een proces breder te trekken dan de eigen afdeling en instelling. Hiermee komt de logistiek geheel tot zijn recht: stapsgewijs het proces analyseren, de knelpunten oplossen met het streven om de verbetering veder in de keten uit te breiden.
Wanneer bijvoorbeeld een verpleegkundige kijkt naar de ontwikkelingen binnen de zorg van de afgelopen twintig jaar is het opmerkelijk dat er al veel zorg procesveranderingen hebben plaatsgevonden. Deze veranderingen hebben ondanks de bedrijfsmatige invalshoek het karakteristieke van de zorgidentiteit niet aangepast. Nu durft ze te stellen dat toepassingen van logistieke concepten in de zorg vooralsnog leidt tot positieve en verassende resultaten en de professionaliteit, de betrokkenheid en de passie van de hulpverleners niet in de weg zit maar eerder verstrekt.
De zorg is niet alleen een hot item vanwege het nieuwe landelijke overheidsbeleid om marktwerking daadwerkelijk in de gaan voeren, de bezuinigingsplannen voor alle zorginstellingen, efficiencyplannen (schoorvoetend) te belonen, en vanwege de grote sommen geld die in de sector omgaan en zullen omgaan. Het is dan ook een prominent item voor de regio Randstad: de zorg en zorginnovatie is ook speerpunt van het economische beleid van de gemeente Rotterdam. Zowel vanuit de efficiency als de innovatie gedachte staat logistiek hoog op de agenda van veel zorginstellingen. Ze onderkennen steeds meer dat door optimalisatie van processen rondom de cliënt en/of patiënt de kwaliteit van zorg en cliënttevredenheid kan toenemen, en belangrijke besparingen kunnen worden behaald.
Ik vind dat zorginstellingen door dit besef zeker op de goede weg zijn, maar er zijn nog grote stappen te maken op de verbetering van de kennis van logistiek in zorgorganisaties. Dit is niet alleen een voorbehouden aan het tactische en operationele niveau van de organisatie. Logistiek heeft ook een strategische component die verankerd moet zijn op bestuursniveau. Bovendien heeft het implementeren van logistieke verbeteringen alles te maken met het veranderen van de organisatie, verandering van het denken en handelen, verandering van de houding ten opzichte van cliënten, processen en medewerkers. Ook deze verandercomponenten kunnen niet anders dan door goede inbedding op alle niveaus, dus ook bestuurlijk, leiden tot de gewenste (en vereiste) verbeteringen.
Tegen deze achtergrond is zorglogistiek een van de programmalijnen geworden van het lectoraat Logistics. Met diverse zorginstellingen wordt inmiddels structureel samengewerkt. Zo is het RAAK Publiek Thuis Zorg Gevraagd afgerond en loopt inmiddels het tweede RAAK Project Wijkzorg Gevraagd met het Van Kleef Instituut, thuiszorginstellingen Activite, Careyn, Vierstroom en Zellingen. Deze projecten zijn een initiatief van lector Jacomine de Lange (Transities in Zorg) van de Hogeschool Rotterdam. Zo is een hechte samenwerkingsrelatie ontstaan.
Ook met verschillende ziekenhuizen lopen steeds meer projecten. Bij het Maasstad Ziekenhuis staat onderzoek naar logistieke organisatieveranderingen op de agenda en het toepassen van de Theory of Constraint. Met Erasmus MC, Sint Fransicus Gasthuis en Vlietland wordt samengewerkt. Maar ook met andere kennispartijen die actief zijn in de zorglogistiek wordt onderzoek samengewerkt. Ik noem het Van Kleef Instituut, de Erasmus Universiteit/ Expertisecentrum Zorglogistiek en Logiz.
Zorglogistiek is net als de andere programmalijnen structureel verankerd binnen het curriculum van de opleidingen Logistiek en Economie en Logistiek en Technisch Vervoerskunde, maar ook zijn modulen ontwikkeld voor opleidingen van het Instituut voor Gezondheidszorg en het Instituut voor Management Opleidingen.
Een blik vooruit
We zien de noodzaak steeds groter worden om vanuit het lectoraat te werken aan de verbreding, verdiepen en toepassingen van logistieke kennis in zorginstellingen, kennisinstellingen en de overheid. Vandaar dat we ons onderzoek vooral richten op gebieden waar nog weinig praktische kennis van beschikbaar is, namelijk logistieke concepten voor Cliënten- en Patiëntenlogistiek en Logistieke Organisatieverandering in de zorg.
Kortom… Er is nog een wereld te winnen in de zorglogistiek.
Mohamed el Ouasghiri
Programmamanager Zorglogistiek
Hogeschool Rotterdam
G.J. de Jonghweg 4-6
3015 GG Rotterdam
010 - 794 4927
m.el.ouasghiri@hr.nl