actueel
Innovation Lab Transformers Rotterdam |
Het Innovation Lab Transformers Rotterdam gaat in op complexe vraagstukken over de ontwikkeling van een gebied, die vragen om een multidisciplinaire aanpak. De opgave ligt daarbij volgens ons niet alleen bij de fysieke kant van gebiedsontwikkeling maar nadrukkelijk ook bij de economische, sociale, culturele en zelfs politieke opgaven.
Dit jaar werkte het Innovation Lab Transformers Rotterdam aan de integrale gebiedsontwikkeling op Heijplaat, waardoor het de naam I-Lab Heijplaat draagt. Heijplaat is een Rotterdamse woonwijk midden in het havengebied wat al jaren in ontwikkeling is. Aan de I-Lab studenten is gevraagd hier onderzoek naar te doen en bijdragen aan het einddoel om van Heijplaat weer een vitale leefomgeving te maken.
Proces
De gebiedsontwikkeling van Heijplaat is een weerbarstig vraagstuk. De vraag die aan het begin van het I-Lab aan de studenten werd gevraagd, maak van Heijplaat een vitale wijk, was een te breed geformuleerde opdracht. Daarnaast ontdekten de studenten, na bestudering van de verleden, heden en toekomst van Heijplaat, dat er heel veel stond en staat te gebeuren op Heijplaat. Veel belanghebbende partijen van Heijplaat zijn op hun eigen manier betrokken bij de gebiedsontwikkeling van Heijplaat. Voortgang in de ontwikkeling van Heijplaat is er, maar het gaat erg moeizaam en het is vaak niet gedragen door meerdere partijen. De studenten constateerden, na een half jaar, dat dit komt doordat er gebrek is aan overzicht in alle processen en plannen van alle partijen op Heijplaat en doordat er geen open proces is. Door deze constatering hebben de studenten het doel van het I-Lab Heijplaat geformuleerd. Het doel is het samenbrengen van de belanghebbenden op Heijplaat op zo’n manier dat er een open en transparante informatiestroom ontstaat, in de wijk en voor de wijk.
Blog Heijplaat 2010 >>
1e halfjaar I-Lab Heijplaat
In het eerste halfjaar hebben de studenten diverse projecten ontwikkeld die bij hebben gedragen aan het doel van het I-Lab Heijplaat, zoals; het beamerproject, de ontwikkeling van de boulevard Heijse Kade, de ontwikkeling van de interactieve kaart, het lichtplan en de lange termijnvisie Heijplaat.
Het Beamerproject
Tijdens het beamerproject is er onderzoek uitgevoerd naar het verbeteren van de zorg en welzijn, een sociaal vraagstuk, en het (her)gebruik van huizen en gebouwen op Heijplaat. De focus hierbij lag op het leefbaar maken van Heijplaat op de korte termijn. De oplevering van het project was een business case in de vorm van een voorstel voor een aanpak om Heijplaat tot aan de afronding van de nieuwbouw op de kaart te zetten.
Het voorstel hield in om een levensgroot communicatiepunt/muur in het sloopgebied te plaatsen, bij voorkeur het 7 Provinciën Plein, waarbij mensen deze vanuit thuis aan kunnen sturen door middel van een online applicatie die communiceert met de beamer. Gebruikers kunnen filmpjes, animaties of afbeeldingen uploaden, waardoor het voor bewoners, belanghebbende bedrijven en Woonbron mogelijk is om te communiceren binnen de wijk. Tevens kunnen gebruikers via de online applicatie hun eigen droomhuis ontwerpen. De ambitie van het beamerproject is om alle belanghebbenden weer betrokken te krijgen bij het proces en Heijplaat vitaal te maken. Ten slotte is het een stukje branding naar mogelijke nieuwe bewoners van Heijplaat!
De ontwikkeling van de boulevard aan de Heysekade
In dit project is onderzocht welke ontwikkelingen de boulevard aan de Heysekade het beste door kan maken zodat het een unieke locatie wordt waar de huidige bewoners, nieuwe bewoners, de bezoekers en het ondernemingsklimaat van Heijplaat baat bij hebben en waardoor de vitaliteit van het gebied toeneemt. Drijfveer hierbij was de potentie die de Heysekade bezit om een uniek stukje Heijplaat te worden. Tijdens het project is er onderzoek gedaan naar de reeds aanwezige rapporten omtrent toekomstvisies en plannen, de mening en activiteiten van betrokkenen en de mening van de huidige bewoners van Heijplaat. De oplevering van het project was een onderzoeksrapport inclusief een concept en aanbevelingen. Tevens is het concept gevisualiseerd door middel van een maquette. Het concept omvat zowel kleine als grote, duurzame, ingrepen.
De aanbevolen ingrepen zijn een drijvend terras, een drijvend zwembad inclusief steiger, verlichting in de kade, een strandje, sierbestrating, meer groen, een snipperpad, straatmeubilair, bloembakken en een speeltuin. De ambitie van het project is om de Heysekade te ontwikkelen tot dé ontmoetingsplek van Heijplaat!
De interactieve kaart
De interactieve kaart is ontwikkeld voor iedereen die wat meer wil weten over het unieke Heijplaat in Rotterdam. Het bevat informatie voor en door iedereen. Het is een digitale kaart waarop alle ontwikkelingen en allerlei informatie en blogs over Heijplaat inzichtelijk worden gemaakt. De bedoeling is dat deze interactieve kaart door een ieder, in het bijzonder de bewoners van het gebied, gebruikt kan worden. De kaart wordt op het internet geplaatst en is op die manier ook toegankelijk voor iedereen.
Het lichtplan
Het lichtplan is gemaakt naar aanleiding van het onprettige gevoel dat men in de wijk ervoer als men er ’s avonds doorheen liep. Dit kwam doordat de wijk donkere hoeken kent. Dit probleem hebben de studenten opgepakt. Na een nachtbezoek aan Heijplaat werd het al snel duidelijk dat de huidige straatverlichting voldoende functioneerde. Echter waren het de leegstaande woningen in de wijk die een donkere en onveilige sfeer creëerden. De hoofdoorzaak voor de donkere sfeer was dus niet alleen de slecht functionerende straatverlichting maar vooral de leegstaande woningen die niet verlicht waren. Hiervoor is er toen een lichtplan gemaakt om de donkere plekken op eenvoudige wijze te verlichten. Het lichtplan is daadwerkelijk uitgevoerd en heeft draagt bij aan de veiligheid van Heijplaat.
De lange termijnvisie voor Heijplaat
Bij de start van het Innovation Lab was er de vraag om de visie voor Heijplaat breder te trekken. Zo was er vanuit Woonbron de vraag om een gedragen lange termijn visie te schetsen over het Nieuwe Dorp van Heijplaat. De studenten zijn hier geheel eigenzinnig mee bezig geweest en hebben een visie ontwikkeld. De studenten zijn begonnen met kernwaarden te definiëren voor de bewoners en stakeholders en hebben zo een visie ontwikkeld over het Nieuwe Dorp. De studenten hebben geleerd dat een gebiedsvisie integraal dient te zijn en dat de opgave daarbij niet alleen bij de fysieke kant van gebiedsontwikkeling ligt, maar ook bij de economische, sociale, culturele en zelfs politieke opgaven.
2e halfjaar I-Lab Heijplaat
Mede door de ervaringen van het eerste halfjaar is er geconstateerd dat het erg moeilijk is om werkelijk iets bij te dragen aan de gebiedsontwikkeling van Heijplaat. Veel belanghebbenden hebben allerlei ideeën en zijn ook betrokken bij verschillende ontwikkelingen op Heijplaat. Het lastige was voor de studenten dat ze grip konden krijgen op deze verschillende ontwikkelingen. Dit bleek niet alleen voor de studenten te gelden maar ook voor de belanghebbenden op Heijplaat. Aan de hand van deze ervaring is het doel van het I-Lab bijgesteld. Het doel is het samenbrengen van de belanghebbenden op Heijplaat op zo’n manier dat er een open en transparante informatiestroom ontstaat, in de wijk en voor de wijk. Hiervoor hebben de studenten het concept ontwikkeld wat de naam I-opener kreeg, omdat het voor de studenten een I-opener was dat het probleem wat zij hadden ontdekt ook het probleem was wat belanghebbenden hadden en dat zij door het aanpakken van dat probleem werkelijk iets kunnen bijdragen aan de gebiedsontwikkeling van Heijplaat. De studenten zagen in wat de essentie van gebiedsontwikkeling betreft namelijk de aanpak. Een aanpak waarbij samenwerking tussen belanghebbenden noodzakelijk is om te komen tot een integrale aanpak om zo een gebied optimaal en duurzaam mogelijk te ontwikkelen.
De I-opener is een open, communicatieve, interactieve en informatieve ruimte, waar alle belanghebbenden hun krachten, kennis en kunde kunnen samenbrengen voor het ontwikkelen van een gedragen oplossingen voor problemen op Heijplaat voor onbepaalde tijd.
Filmpje I-opener >>
Bij het ontwikkelen van de I-opener neemt het I-Lab Heijplaat een faciliterende en onafhankelijke positie in en zorgt ervoor dat er met de I-opener een duurzame bijdrage geleverd kan worden aan het gebiedsontwikkeling van Heijplaat. De ontwikkeling en uitwerking van de I-opener kan niet plaatsvinden zonder een samenwerking met belanghebbenden van Heijplaat, het dient gedragen te zijn door de belanghebbenden. Om de I-opener gedragen te krijgen hebben de studenten diverse creatieve sessie georganiseerd waardoor de I-opener werd gevoed en getoetst.
De I-opener is opgebouwd uit verschillende producten die samen de open infrastructuur zijn voor de gebiedsontwikkeling van Heijplaat. De producten van de I-opener bestaan uit een aantal producten van het voorgaande halfjaar I-lab (beamerproject en interactieve kaart) en nieuwe producten. De nieuwe producten van de I-opener zijn: een vraag- en aanbodbord, blog over de ontwikkelingen op Heijplaat, expositie Heijplaat, Smoelenboek Heijplaat, Activiteiten kalender, Bijeenkomst ruimte en de Levensloop van Heijplaat.
Het eindproduct van het I-lab Heijplaat, een bussinescase voor het I-opener, is het startpunt voor de I-opener.
Blog proces studenten Heijplaat >>
Belangrijkste leerpunten
Door de ervaring met het Ilab zijn studenten zich er van bewust dat een gebiedsontwikkeling gedragen moet zijn, maar ook dat een gebiedsontwikkeling niet alleen een fysieke kant heeft, maar een economische, sociale, culturele en politiek kanten. De studenten onderkenden een gelaagdheid van de brede problematiek van gebiedsontwikkeling en de complexiteit van de vraagstukken die er bij komen kijken. Wat mede komt doordat de studenten zich er van bewust zijn dat andere disciplines ook bijdragen aan een gebiedsontwikkeling en dat het noodzakelijk is kennis te delen en samen te werken. Dit hebben de studenten zelf ondervonden doordat zij door de ontwikkeling van de I-opener van één opdrachtgever naar opdrachtgevers gegaan.
Team Ilab Heijplaat
Studenten: Maartje Brand, Marco Hamersma, Jan Hoogenveen, Paul Kan, Bernd van der Kwast, Christijn van der Kwast, Niels Mulder, Raitza Narain, Bart Nederveen, Derrel Olivieira, Hanife Özkaraman, Jaywan Paltan, Puck Peijnenburg, Laura Suijkerbuijk, Ivo van Persie, Marjolein Gerssen, Martin van Harskamp, Roland Pastoor, Jeff Simons, Sammy de Keijne en Dave Schutte.
Docenten: Hannah Frederiks, Lisa van Wijk, Peter van Waart en Shy Shavits
Lector: Kees Machielse
Opdrachtgevers
Woonbron, Gemeente Rotterdam, Deelgemeente Charlois, RDM Campus, Ds+V, DCMR, Stadshavens, Havenbedrijf en bewoners.
Locatie
Heijplaat
Tijd
420 uur
Aantal producten
12